قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2969

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال پانصد و بيستم از رحلت از جمله وقايع اين سال بود محاربه ميانهء مردم راشد بن مسترشد باللّه خليفهء بغداد ، و مردم سلطان مسعود . منشأ اين نزاع آن بود كه در محرّم اين سال ، يرنقش زكوى ، از پيش سلطان مسعود ، پيش راشد باللّه آمد و مطالبهء چهار صد هزار دينار كه مسترشد باللّه قبول كرده بود و خط به مهر خود داده بود ، نمود و راشد باللّه در جواب گفت كه « مسترشد هرچه داشت ، همراه خود داشت كه در سركار سلطان آن را دريافت كردند . اكنون پيش من يك دينار وجود نمىگيرد . » زكوى در مقام شدّت شده قرار به آن داد كه به دار الخلافه درآمده آنچه از اسباب يابد ، به حساب آن مبلغ بردارد . چون راشد بر ارادهء او اطّلاع يافت ، مردم خود را مستعد كرده مهيّاى جنگ شد . يرنقش زكوى چون اين حكايت شنيد به اتّفاق امير بك ابه ، كه از قبل سلطان مسعود شحنهء بغداد بود ، سوار شده از سراى سلطان بيرون آمد و تا شب ، سواره محافظت مىنمود . چون شب درآمد از بغداد بيرون شده يرنقش به جانب بندنيجين « 1 » و امير بك ابه به جانب واسط رفت . اهالى بغداد به سراى سلطان مسعود درآمده در آنجا آنچه يافتند تاراج نمودند . « 2 » و از جمله وقايع اين سال آنكه امراى سلجوقيه از اطراف و جوانب ، با يكديگر مكاتبات نوشته ، قرار به آن دادند كه بر سلطان مسعود خروج كنند و ملك داود بن سلطان محمود را والى گردانيده به اطاعت او درآيند . بنابراين ، ملك داود از آذربايجان با لشكرى متوجّه بغداد

--> ( 1 ) . معرّب نام وندنيكان . شهرى در سمت نهروان از ناحيهء جبل از توابع بغداد . - ياقوت ، معجم البلدان . ( 2 ) . بنابه تصريح ابن اثير ، در زمان تاراج سراى سلطان مسعود ، لشكر سلطان ، پس از شكست در جنگ ، در سياهى شب به « طريق خراسان » - شهرى بر كنار آب نهروان ( دهخدا ) - عقب‌نشينى كرده بودند . - الكامل ، ج 11 ، ص 35 .